Azerbaycan - Dünya Tarihi

+ Yorum Gönder
Tarihimiz ve Dünya Tarihi Bölümünden Azerbaycan - Dünya Tarihi ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    aybuke
    Usta Üye
    Reklam

    Azerbaycan - Dünya Tarihi

    Reklam



    Azerbaycan - Dünya Tarihi

    Forum Alev
    Azerbaycan - Dünya Tarihi
    Çok eski bir tarihe sahip olan Azerbaycan bir çok kavimler için geçit bölgesi olmustur. Azerbaycan adinin Büyük Iskender’in ölümünden sonra (M.Ö.323) burayi yöneten komutanlardan Atropates’ten geldigi söylenmekle birlikte Mecusi diniyle ilgili olarak “Od” anlamindaki Azer ve “Muhafiz” anlamindaki Baygan kelimelerinden geldigi, Odlar Ülkesi anlamina gelen Azerbaycan olarak adlandirildigi belirtilmektedir. Bütün bunlarin yaninda bölge adinin çok eski dönemlerden beri burada hakimiyet süren Hazar (Kasar) Türklerinden geldigi daha kuvvetli ihtimal olarak belirtilmektedir.
    Türk boylari Azerbaycan’a Milattan önceki dönemlerde Sakalar ve Iskitler’le gelmeye baslamislardir. Bundan sonra Avarlar, Uzlar, Peçenekler, Kipçaklar, Alpagutlar, Çepnikler, Halaçlar, Türkanlar v.s. Orta Asya’dan Azerbaycan’a gelerek devlet kurmuslardir.
    Azerbaycan 7. yüzyilin ortalarinda kisa bir süre Araplarin eline geçmisse de bu hakimiyet uzun sürmemistir. Çünkü bölgenin Türklesmesi büyük ölçüde tamamlanmis durumdaydi.

    19. Yüzyilda Azerbaycan
    Bu dönemde Ruslar’in Kafkaslar’i ele geçirme çabalari karsisinda hanliklar Ruslara karsi ortak hareket etme karari almislardir. Ancak bir çok önemli bölge Ruslarin eline geçmis, Iran da bu bölgede üstünlük kurmaya çalismistir. 10 Subat 1828’de Rusya ile Iran arasinda yapilan Türkmençay (Tebriz yakinlarinda) anlasmasina göre Aras nehrinin güney kisminda yer alan ve Azerbaycan topraklarinin 2/3’ünü olusturan Güney Azerbaycan Iran’a, Aras nehrinin kuzeyinde yer alan Kuzey Azerbaycan ise Rusya’ya birakilmistir. Bu tarihten sonra Ruslar Karabag ve Erivan’a sistemli bir sekilde Ermeniler’i yerlestirmistir.

    Bagimsiz Azerbaycan Devleti (1918 – 1920)
    Ilk bagimsiz Azerbaycan Devleti 28 Mayis 1918 tarihinde Çarlik Rusyasi’ndan bagimsizliklarini kazanmis olan vilayetlerin birlestirilmesi ile “Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti” olarak kurulmus ve Cumhurbaskanligi’na da Mehmet Emin Resulzade getirilmistir. Osmanli Imparatorlugu yeni Azerbaycan Devletini derhal tanimistir. Bu dönemde yeni Azerbaycan Devleti bir taraftan iç karisikliklarla ugrasirken, diger taraftan da Rusya, Ermenistan ve Iran’in saldirilari karsisinda direnmeye çalismis ve Osmanli Devleti’nden yardim istemistir. Bu dönem ayni zamanda Batili Devletlerin Azerbaycan’in zengin petrol kaynaklarini kesfetme dönemine rastladigindan Azerbaycan’daki Türk unsurunu ortadan kaldirmak için Ermenistan, Rusya ve Iran’in yaninda Alman ve Ingilizler de Türklere karsi cephe almislardir. Osmanli Ordusu isgal edilmis olan Azerbaycan topraklarini kurtardiktan sonra bölgeden çekilmistir. Sürekli istikrarsizlik içinde bulunan Azerbaycan’in bu bagimsizligi ancak 23 ay devam etmistir. 1920 yilinda 27 Nisan’i 28 Nisan’a baglayan gece Sovyet Kizilordu’sunun Azerbaycan’i isgali ile bagimsiz Azerbaycan Devleti sona ermistir. Bu tarihten sonra baslayan 70 yillik bir sürede “Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti” olarak Sovyetler Birligi’ne bagli 15 Cumhuriyetten biri olmustur.Ilk bagimsiz Azerbaycan Devleti Türk tarihi boyunca adi “Demokratik Cumhuriyet” olan ve Latin alfabesini ilk benimseyen Türk Devleti olmasi bakimindan önem tasimaktadir.

    Sovyetler Birligi Dönemi
    Azerbaycan Sovyet Kizilordusu tarafindan isgal edildikten sonra 1922’de Kafkasya ötesi Sosyalist Federal Sovyet Cumhuriyeti’ne katilmis, 1936’dan sonra ise “Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti” adini almistir. Azerbaycan Sovyetler Birligi’ne katildiktan sonra sürekli toprak kaybetmistir. 1920 yilinda 114.000 km2 olan yüzölçümü bugün 86.600 km2’ye düsmüstür. Stalin zamaninda yapilan düzenlemelerle Ermenistan Azerbaycan, Nahçivan Özerk Cumhuriyeti ve Türkiye arasina uzatilarak hem Azerbaycan’la Nahçivan’in, hem de Anadolu Türkleri ile Azerbaycan Türklerinin baglantisi kesilmeye çalisilmistir.

    1990 Sonrasi Azerbaycan
    1920’den itibaren 70 yillik bir süreyle Sovyetler Birligi’nin bir parçasi olan Azerbaycan 1990’da Sovyetler’in dagilma sürecine girmesiyle bagimsizlik hareketlerine sahne olmustur. Azerbaycan Halkinin bagimsizlik istegi 19-20 Ocak 1990 tarihinde Sovyet ordusu tarafindan kanli bir sekilde bastirilmissa da, bagimsizlik hareketinin önüne geçilememistir.
    Bu olaylardan sonra bagimsizlik hareketleri daha da hizlanmis, ülkede genis bir taban destegi bulan Halk Cephesi Hareketi’nin baskisiyla 30 Eylül 1991 tarihinde Azerbaycan bagimsizligini ilan etmistir. 70 yillik aradan sonra 7 Haziran 1992 tarihinde ilk defa yapilan demokratik Cumhurbaskanligi seçimlerinde Halk Cephesi Lideri Ebülfez Elçibey Cumhurbaskanligina getirilmistir.
    Elçibey yönetimi bir taraftan Ermeniler’le devam eden Karabag problemini çözmeye çalisirken diger taraftan iç düzeni saglamaya gayret göstermis, Sovyetler Birligi döneminden kalma eski yapiyi süratle degistirme yoluna gitmistir. Ancak, devralinan agir sosyal ve ekonomik problemler ve kadro yetersizligi bir çok reformun yapilmasina engel olmustur. Bunun yaninda tekrar Latin Alfabesine geçilmis, Devlet Dili Anayasa’da “Türk Dili” olarak belirlenmis, Azerbaycan’daki Rus Ordusu çikarilmis, ilk defa milli para “Manat” tedavüle çikarilarak kullanilmaya baslanmis, uluslararasi bir çok kurulusa üye olunmus, basta Türkiye olmak üzere dünya ülkeleri ile ekonomik, sosyal, kültürel, diplomatik iliskilere girilmistir. Yine bu dönemde ilk defa toprak ve tarim reformu çalismalari yapilmis, ordunun modernizasyonu saglanmis, Türkiye ile karsilikli ögrenci transferi baslatilmis, Azerbaycan’da Türk Dili ile egitime itibar kazandirilmistir. Basta Yabanci Sermaye Kanunu olmak üzere, Özellestirme, Bankacilik, Sigortacilik gibi önemli yasalar çikarilmistir. Bakü – Ceyhan Petrol Boru Hatti Projesi ilk defa bu dönemde gündeme getirilmistir.
    Yaklasik 1 yil süren Elçibey döneminde Kelbecer Ermeniler tarafindan isgal edilmis, bir yandan da Suret Hüseynov Gence’de isyan hareketi baslatmistir. Agir problemler karsisinda zor durumda kalan Elçibey Nahçivan Milli Meclis Baskani Haydar Aliyev’i göreve davet ederek kendisi Nahçivan’a çekilmistir.
    Yönetime gelen Haydar Aliyev önce Azerbaycan Milli Meclis Baskanligina getirilmis, 3 Ekim 1993’te yapilan Cumhurbaskanligi seçimlerinde ise 5 yilligina Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Cumhurbaskani seçilmistir.
    Bu dönemde Daglik Karabagin büyük bir kismi Ermenilerce isgal edilmesine ragmen ateskes yapilarak sükunet saglanmistir. Ülke içinde kanunsuz hareketler ve kargasa sona erdirilmis, tam bir istikrar saglanmis, Azerbaycan BDT’ye üye olmustur. Bu dönemde çok önemli projeler gerçeklestirilmis, hukuki yapidaki düzenlemelerle ülke için hayati önem tasiyan çok önemli kanunlar çikarilmistir. Takip edilen siki para politikasi ile enflasyon %1800’lerden %2 – 3 seviyelerine düsürülmüstür.
    Azerbaycan Cumhuriyeti serbest pazar ekonomisi ve demokrasi yolunu tercih ederek eski sistemden kalma emredici “Merkezi Planlama” modelini terk etmistir.
    11 Ekim 1998 yilinda yenilenen Cumhurbaskanligi seçiminde Haydar Aliyev ikinci defa Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaskani seçilmistir.




  2. 2
    GAZİBE
    Bayan Üye

    Cevap: Azerbaycan - Dünya Tarihi

    Reklam



    Kardeş ülke Azerbaycan çok eski zamanlardan beri doğal kaynakları nedeni ile hep dikkat çekmiştir.Bu ülkenin Türk kökenli olması bizlerin dost ve müttefik olmasını sağlamıştır.Uzun yıllar Rusya etkisi altında kaldıktan sonra bağımsızlıklarını ilan ettiler.







+ Yorum Gönder

Hızlı Cevap Hızlı Cevap


:
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi